Niet elke maat op een tekening hoeft een eigen tolerantie. Met ISO 2768 leg je in één regel vast wat geldt voor alle niet-gespecificeerde maten. Dat houdt de tekening leesbaar en de aanvraag eenduidig.
Wat is ISO 2768?
ISO 2768 is de norm voor algemene toleranties. Hij beschrijft welke afwijking is toegestaan op maten die geen eigen tolerantie hebben gekregen. In plaats van bij elke maat een waarde te zetten, vermeld je één tolerantieklasse die voor het hele onderdeel geldt, behalve waar je expliciet iets anders aangeeft.
De norm kent twee delen. Het eerste deel gaat over lineaire en hoekmaten, met de klassen f (fijn), m (middel), c (grof) en v (zeer grof). Het tweede deel gaat over vorm- en plaatstoleranties, met de klassen H, K en L. Op tekeningen zie je vaak een combinatie, bijvoorbeeld ISO 2768-mK.
Praktische toepassing binnen CNC-verspaning
- Kies de klasse die bij het werk past. Voor regulier verspaanwerk is m (middel) gangbaar. f is nauwkeuriger en duurder, c en v zijn ruimer en geschikt voor minder kritische delen.
- Zet de aanduiding in het titelblok. Daarmee geldt de klasse voor alle maten zonder eigen tolerantie. Eén regel volstaat.
- Combineer met individuele toleranties. Geef de paar kritische maten een eigen, nauwere tolerantie. Voor de rest doet ISO 2768 het werk.
Tabel: lineaire toleranties ISO 2768 (indicatie in mm)
| Maatbereik | f (fijn) | m (middel) | c (grof) |
| 0,5 tot 3 mm | ± 0,05 | ± 0,1 | ± 0,2 |
| over 6 tot 30 mm | ± 0,1 | ± 0,2 | ± 0,5 |
| over 30 tot 120 mm | ± 0,15 | ± 0,3 | ± 0,8 |
| over 120 tot 400 mm | ± 0,2 | ± 0,5 | ± 1,2 |
Veelgemaakte fouten
- Geen algemene tolerantieklasse op de tekening zetten, waardoor onduidelijk is wat geldt voor de overige maten.
- Klasse f kiezen voor het hele onderdeel terwijl maar een paar maten zo nauwkeurig hoeven.
- De vorm- en plaatstolerantieklasse (H, K of L) vergeten, terwijl die mede de maakbaarheid bepaalt.
- Individuele toleranties opgeven die ruimer zijn dan de algemene klasse, wat tegenstrijdigheid oplevert.
Impact op productie en kosten
Een goed gekozen algemene tolerantie versnelt zowel het tekenen als het offreren. Productie weet meteen welke marges gelden en hoeft niet terug te vragen. Een te fijne algemene klasse verhoogt de kosten onnodig, omdat elke maat dan strak beheerst moet worden. Een te grove klasse kan juist functieproblemen geven. De juiste klasse vinden, is daarom een directe besparing zonder kwaliteitsverlies.
Gerelateerde artikelen
- Tolerantiekeuze: waarom elke micron geld kost
- Het ISO-passingstelsel uitgelegd: gat, as en speling
- Wat betekent H7? Aanduidingen voor passingen in de praktijk
Laat ons meekijken
Niet zeker welke algemene tolerantieklasse bij je onderdeel past? Deel je tekening met ons. Wij adviseren een klasse die past bij functie en budget en houden de tekening eenduidig.
Zorgvuldig en Zuiver.