Twee onderdelen die in elkaar passen, moeten precies de juiste speling of klemming hebben. Het ISO-passingstelsel maakt dat eenduidig, zonder elke maat afzonderlijk uit te rekenen.
Wat is een passing?
Een passing beschrijft de relatie tussen een gat en een as die in elkaar grijpen. Of de as los in het gat draait, er net in schuift of er vast in geklemd zit, hangt af van de toleranties van beide delen. Het ISO-passingstelsel legt die toleranties vast met korte, gestandaardiseerde aanduidingen.
In de praktijk wordt vrijwel altijd het stelsel eenheidsboring gebruikt. Daarbij ligt de tolerantie van het gat vast (aangeduid met H) en bepaalt de tolerantie van de as het type passing. Dat is logisch, want een gat is met standaardgereedschap zoals een ruimer lastiger aan te passen dan een as.
De drie soorten passingen
- Er zit altijd ruimte tussen gat en as. De as draait of schuift vrij. Voorbeeld: een as die in een lagerhuis moet ronddraaien.
- Afhankelijk van de werkelijke maten ontstaat lichte speling of lichte klemming. Geschikt voor nauwkeurige centrering die toch demonteerbaar is.
- De as is groter dan het gat en wordt met kracht of door verwarmen of koelen gemonteerd. De verbinding is vast en draagt koppel zonder extra borging.
Tabel: voorbeeld bij een nominale maat van 20 mm (eenheidsboring H7)
| Combinatie | Type passing | Karakter |
| H7 / g6 | Speling | Vrij draaiend of schuivend |
| H7 / h6 | Speling (minimaal) | Nauwkeurig schuiven, demonteerbaar |
| H7 / k6 | Overgang | Nauwkeurige centrering |
| H7 / p6 | Pers | Vaste, koppelvaste verbinding |
Veelgemaakte fouten
- Een passing voorschrijven zonder na te denken of het onderdeel moet draaien, schuiven of vastzitten.
- Gat en as allebei nauw tolereren, terwijl het eenheidsboringstelsel juist alleen de as variabel maakt.
- Een perspassing kiezen voor een verbinding die later gedemonteerd moet worden.
- De passing wel benoemen, maar de bijbehorende ruwheidseis vergeten, terwijl die mede bepaalt of de passing werkt.
Impact op productie en kosten
Een correct gekozen passing voorkomt montageproblemen en functiestoringen. Een te krappe passing leidt tot vastlopen of beschadiging bij montage, een te ruime tot speling en slijtage. Door de passing eenduidig met een ISO-aanduiding op te geven, weet productie precies welke toleranties gelden en kan de juiste bewerkingsstrategie worden gekozen. Dat scheelt meetwerk, overleg en afkeur.
Gerelateerde artikelen
- Wat betekent H7? Aanduidingen voor passingen in de praktijk
- ISO 2768 en algemene toleranties: f, m, c en v
- Tolerantiekeuze: waarom elke micron geld kost
Laat ons meekijken
Twijfel je welke passing bij jouw toepassing hoort? Leg ons de functie voor, dan adviseren wij de passende combinatie van gat en as en zorgen we dat die zuiver wordt uitgevoerd.
Zorgvuldig en Zuiver.