Niet elk onderdeel vraagt om 5-assige bewerking, maar voor complexe geometrieën maakt het verschil tussen één opspanning en vijf. De keuze bepaalt nauwkeurigheid, doorlooptijd en kostprijs.
Wat is het verschil?
Bij 3-assig frezen beweegt het gereedschap langs drie lineaire assen: X, Y en Z. Het werkstuk ligt vast in één stand. Voor vlakke en prismatische onderdelen is dat ruim voldoende. Zodra een onderdeel bewerkingen aan meerdere zijden of onder een hoek vraagt, moet het worden omgespannen, en elke omspanning kost tijd en introduceert een uitlijnfout.
Bij 5-assig frezen komen twee draaiende assen erbij. Het werkstuk of de spindel kan kantelen en draaien, zodat het gereedschap een vlak vrijwel van alle kanten kan benaderen. Daardoor zijn complexe vormen in één opspanning te maken, met kortere gereedschappen en een betere oppervlaktekwaliteit.
Praktische toepassing binnen CNC-verspaning
- 3-assig voor prismatisch werk. Platen, blokken, deksels en onderdelen met bewerkingen vanaf één of twee zijden.
- 5-assig voor complexe geometrie. Vrije vormen, schuine vlakken, onderdelen die anders meerdere opspanningen vragen, en delen met moeilijk bereikbare kenmerken.
- 5-assig voor nauwkeurigheid. Door alles in één opspanning te doen, vervalt de stapeling van uitlijnfouten tussen opspanningen.
- 5-assig voor kortere gereedschappen. Door te kantelen kan het gereedschap dichter bij het werk komen, wat trilling vermindert en het oppervlak verbetert.
Tabel: 3-assig versus 5-assig
| Aspect | 3-assig | 5-assig |
| Geschikt voor | Vlak, prismatisch werk | Complexe, vrije vormen |
| Opspanningen | Vaak meerdere | Vaak één |
| Bereikbaarheid | Beperkt tot zijden | Vrijwel rondom |
| Machine-uurtarief | Lager | Hoger |
| Totaalkosten complex deel | Hoger door omspannen | Vaak lager per saldo |
Veelgemaakte fouten
- Een complex onderdeel 3-assig willen maken, waardoor het via veel opspanningen duurder en minder nauwkeurig wordt.
- 5-assig kiezen voor een simpel prismatisch deel dat 3-assig sneller en goedkoper klaar is.
- Alleen naar het machine-uurtarief kijken en de opspankosten over het hoofd zien.
- Geometrie ontwerpen die zelfs 5-assig niet kan bereiken, zonder dat de functie dat vereist.
Impact op productie en kosten
De keuze tussen 3- en 5-assig is een afweging tussen uurtarief en opspankosten. Een 5-assige machine kost meer per uur, maar bespaart bij complexe delen op opspanningen, doorlooptijd en afkeur. Voor eenvoudige onderdelen is 3-assig juist het meest economisch. Door de techniek bij het onderdeel te kiezen, en niet andersom, blijft de kostprijs scherp en de nauwkeurigheid hoog. Wij beoordelen per onderdeel welke route de beste balans geeft.
Gerelateerde artikelen
- CNC draaien versus CNC frezen: welke techniek past bij welk onderdeel?
- Design for Manufacturing (DFM): ontwerpen voor maakbaarheid en kostprijs
- Tolerantiekeuze: waarom elke micron geld kost
Laat ons meekijken
Heb je een onderdeel met complexe geometrie en wil je weten welke freesstrategie het scherpst is? Stuur ons je tekening of STEP-bestand. Wij bepalen de route die het beste uitkomt op nauwkeurigheid en kosten.
Zorgvuldig en Zuiver.